Bardzo często pojawiają się pytania: w jaki sposób porównuje się wyniki osób o różnych stopniach dysfunkcji? Trudno jest znaleźć materiały w sieci na ten temat, więc wsparty przez Wojciecha Seidla z Wrocławia (DZIĘKI!!!) zamieszczę w tym miejscu informacje na ten temat.
T.R.

Ogólny podział na grupy startowe w pływaniu osób niepełnosprawnych

Grupami startowymi nazywamy podział ze względu na styl pływania. Czyli: S, SB i SM, które to grupy dzielą się na poszczególne klasy . W grupach S i SM jest 10, a w SB 9 klas.

SYSTEM KLASYFIKACJI FUNKCJONALNEJ

Jego podstawę stanowi proces klasyfikacji, w toku której zawodnik otrzymuje punkty. Ich suma umożliwia przydzielenie mu określonej klasy startowej.
Maksymalna liczba punktów, którą uzyskałby zawodnik pełnosprawny wynosi 300 w stylach:
- dowolnym
- grzbietowym
- motylkowym.
W stylu klasycznym, ze względu na większy udział kończyn dolnych w generowaniu siły napędowej, a mniejszy udział tułowia maksymalna możliwa do zdobycia liczba punktów wynosi 290.

System przyznawania punktów w klasyfikacji FCS

Styl dowolny, grzbietowy i motylkowy (grupa S):
130 pkt za pracę ramion
100 pkt za pracę nóg
50 pkt za pracę tułowia
10 pkt za efektywny start
10 pkt za efektywny nawrót.

Styl klasyczny (grupa SB):
110 pkt za pracę ramion
120 pkt za pracę nóg
40   pkt za pracę tułowia
10   pkt za efektywny start
10   pkt za efektywny nawrót.

Styl zmienny (grupa SM):
Grupa SM jest kombinacją przyznanych zawodnikowi grup S i SB, a oblicza się ją ze wzoru:
(3 x nr klasy S + 1 x nr klasy SB): 4= klasa SM

EFEKTYWNY START I NAWRÓT

Starty w grupach (S) i (SB)

Start z wody z asystą 0 pkt.
Start z wody bez asysty 1-2 pkt.
Wpadnięcie do wody 1-2 pkt.
Słaby funkcjonalny skok z jedną nogą  3-4 pkt.
Słaby funkcjonalny skok z dwoma nogami 5-6 pkt.
Dobry funkcjonalny skok z jedną nogą 7-8 pkt.
Dobry funkcjonalny skok z dwoma nogami 9-10 pkt.
Skok z jedną niefunkcjonalną lub amputowaną kg 9 pkt.
Skok z dwoma niefunkcjonalnymi lub amputowanymi kkg 7 pkt.

Nawroty w grupach (S) i (SB)

Brak jakiegokolwiek odepchnięcia nogami 0 pkt.
Słabe pojedyncze odepchnięcie ze stóp lub stopy 1-2 pkt.
Słabe funkcjonalne odepchnięcie z jednej nogi 3-4 pkt.
Słabe funkcjonalne odepchnięcie z dwóch nóg 5-6 pkt.
Dobre funkcjonalne odepchnięcie z jednej nogi 7-8 pkt.
Dobre funkcjonalne odepchnięcie z dwóch nóg 9-10 pkt.
Nawrót bez użycia kkg 6 pkt.
(w przypadku niedowładu lub amputacji kkg)
Nawrót z użyciem jednej kg 8 pkt.
(w przypadku niedowładu lub amputacji kg)

Klasyfikacja funkcjonalna:

S1: 40-65 pkt
Bardzo ciężka quadriplegia ze słabą kontrolą głowy i tułowia, bardzo ograniczona nepędowa ruchomość wszystkich kończyn (CP1/CP2 wózki elektryczne).

S2: 66-90 pkt
– tetraplegia całkowita poniżej C6,
– tetraplegia całkowita poniżej C7 z dodatkowym porażeniem splotu, Bardzo ciężka quadriplegia z bardzo ograniczoną funkcją w zakresie ruchów napędowych kończyn górnych (CP2),

S3: 91-115 pkt
– tetraplegia całkowita poniżej C7 (1A),
– niższe szyjne porażenie (1B, 1C) z dodatkowym uszkodzeniem np. dodatkowym ograniczeniem w jednym ramieniu,
– ciężka spastyczna quadriplegia ze słabą kontrolą tułowia, biodra i asymetrycznym ruchem napędowym kończyn górnych (CP3),
– ciężka quadriplegia ze spastycznością i atetozą zawierającą słabą kontrolę głowy i tułowia, ograniczoną koordynację ruchów napędowych w 4 kończynach (CP2),
– ciężkie mięśniowo-szkieletowe uszkodzenie porównywalne z (LA1),
– amelia lub ciężka dysmelia w 4 kończynach lub amputacja wszystkich kończyn z bardzo krótkimi kikutami (LA1).

S4: 116-140 pkt
– całkowita tetraplegia Th1-Th8 (C1),
– niecałkowite 1B lub częściowe 1A z funkcjami przydatnymi w pływaniu i porównywalnie polio,
– ciężka diplegia z dostateczną kontrolą tułowia i dostatecznym napędem w barkach i łokciach (CP3/CP4),
– umiarkowana quadriplegia, słaba kontrola tułowia, spastyczność i atetoza i/lub ataksja z umiarkowanym napędem 4 kończyn (CP2),
– mięśniowe uszkodzenie porównywalne z 1B, LA1, Ciężka dysmelia w 3 kończynach.

S5: 141-165 pkt
– ciężka do umiarkowanej hemiplegia (CP7),
– umiarkowana atetoza i spastyczność lub ciężka do umiarkowanej ataksja (CP6),
– mięśniowe uszkodzenie porównywalne z 1C i LA1,
– karzeł przysadkowy do 125 cm z dodatkowym uszkodzeniem, które powoduje problemy w napędzie (LA1),
– umiarkowana dysmelia 3 kończyn.

S6: 166-190 pkt
– całkowita paraplegia Th9-L1,
– niecałkowite 1C z funkcjami przydatnymi do pływania lub porównywalne polio,
– znaczna diplegia z dostateczną kontrolą tułowia i dostatecznym do dobrego napędem stawów barkowych i stawów łokciowych plus ciągnące się kończyny dolne,
– umiarkowana hemiplegia, -umiarkowana atetoza i/lub ataksja,
– wrodzone ubytki trzech kończyn,
– dysmelia ze skróconymi kończynami górnymi 2/3 normalnych i amputacja powyżej stawu kolanowego,
– przysadkowe karły mniejsze niż 125 cm,
– amputacja powyżej stawu kolanowego plus sztywny bark po tej samej stronie,
– obustronna amputacja powyżej stawu łokciowego, kikuty mniejsze lub równe ¼ bliższej,
– amputacja powyżej stawu łokciowego i powyżej stawu kolanowego po tej samej stronie,

S7: 191-215 pkt
– całkowita paraplegia L2-L3 brak funkcji kończyn dolnych,
– porównywalne polio,
– umiarkowana diplegia z dobrą funkcją tułowia i wyprostem kończyn dolnych,
– umiarkowana hemiplegia,
– porażona jedna kończyna górna i ostro ograniczone funkcje kończyny dolnej po tej samej stronie,
– obustronna amputacja powyżej stawu kolanowego z kikutami krótszymi niż ½,
– amputacja powyżej stawu łokciowego i powyżej stawu kolanowego po przeciwnej stronie.

S8: 216-240 pkt
– paraplegia L4-L5 bez funkcji napędowych kończyn dolnych, ale prosta pozycja w wodzie i umiarkowane odepchnięcie
– porównywalne polio
– lekka diplegia z dobrym napędem kończyn górnych, z minimalnymi objawami w tułowiu i możliwością odepchnięcia się przy skoku i nawrocie ale bez napędu kończyn dolnych,
– minimalna spastyczność w czterech kończynach,
– nieznaczne oznaki hemiplegii, -częściowa sztywność stawów w kończynach dolnych,
– obustronna amputacja powyżej stawu kolanowego, kikuty dłuższe, niż ½,
– obustronna amputacja poniżej stawu kolanowego kikuty nie dłuższe, niż 1/3 bliższa,
– pojedyncza amputacja powyżej stawu łokciowego lub porównywalne porażenie splotu barkowego,
– obustronna amputacja ręki obejmująca ¼ dłoni,

S9: 241-265 pkt
– polio z jedną niefunkcjonalną kończyną dolną;
– lekkie całościowe funkcjonalne i koordynacyjne problemy lub monoplegia;
– częściowa sztywność stawów w kończynach dolnych, jedna ze stron bardziej zaatakowana;
– pojedyncza amputacja powyżej stawu kolanowego;
– obustronna amputacja poniżej stawu kolanowego, kikuty dłuższe, niż 1/3 bliższa;
– pojedyncza amputacja poniżej stawu łokciowego.

S10: 266-285 pkt
– polio i syndrom ogona końskiego S1-S2, minimalnie zaatakowane dolne kończyny;
– jasno zauważalna minimalna spastyczność i/lub ataksja w specyficznych testach;
– niedowład jednej kończyny dolnej; sztywność stawu biodrowego; amputacja ręki, utrata ½ ręki;
– pojedyncza amputacja poniżej stawu kolanowego; obustronna amputacja przodostopia.

S 11:
Całkowicie niewidomi oraz z poczuciem światła, ale bez rozpoznania przedmiotów lub ich zarysów bez względu na kierunek i odległość.

S 12:
Za zdolnością rozpoznawania przedmiotów lub ich zarysów, ostrość wzroku 2/60 i/lub ograniczenie pola widzenia w zakresie 5°.

S 13:
Ze wzrokiem o ostrości od ponad 2/60 do 6/60 i/lub ograniczeniem pola widzenia od 6°do 20°.

S14:
Osoby z upośledzeniem umysłowym
Zawodnicy z nieuszkodzonym narządem ruchu ale z ograniczeniem intelektualnym (obniżony iloraz inteligencji 70-85 w zależności od kraju).
Aby zawodnik zastał zakwalifikowany do klasy S14 musi podać:
– potwierdzenie z krajowej federacji (potwierdzenie otrzymywania specjalnej emerytury, uczęszczanie do specjalnej szkoły, specjalne studia, praca na specjalnym stanowisku)
– zatwierdzenie przez Federację Osób z Umysłową Przeszkodą (INAS-FMS)
– zaświadczenie ze specjalnej komisji w skład której wchodzą: lekarz psychiatra, psycholog, nauczyciel, pracownik socjalny współpracujący ze Światową Organizacją Zdrowia

STYL KLASYCZNY SB

SB 1: 40-65 pkt
1.całkowita tetraplegia poniżej C6; niższe szyjne uszkodzenie z dodatkowym kalectwem tj. tylko jeden funkcjonujący  staw ramienny;
2.znaczna spastyczna quadriplegia ze słabą kontrolą i bardzo ograniczonym zakresem ruchu napędowego w górnych i dolnych kończynach;
  ostre mięśniowo-szkieletowe uszkodzenie, porównywalne z 1A i LA1;znaczna dysmelia wszystkich kończyn;
3.amputacja czterech kończyn z bardzo krótkimi kikutami;

SB 2: 66-90 pkt
1.całkowita tetraplegia poniżej C7;
2.znaczna diplegia ze słabą kontrolą tułowia i dostatecznym napędem  stawów barkowych i stawów łokciowych;
3.mięśniowo-szkieletowe uszkodzenie porównywalne z 1B, LA1;znaczna dysmelia przynajmniej trzech kończyn, dodatkowo jedna mniejsza;

SB 3: 91-115 pkt
1. całkowita tetraplegia poniżej C8, dobry wyprost palców; całkowita paraplegia Th1-Th5; niecałkowite 1B;
2. znaczna do umiarkowanej diplegia z dostateczną kontrola tułowia i dostatecznym do dobrego napędem w stawach barkowych i stawach łokciowych; znaczna hemiplegia;
3. znaczne mięśniowo-szkieletowe uszkodzenia; znaczna dysmelia wszystkich czterech kończyn.

SB 4: 116-140 pkt
1. całkowita paraplegia Th6-Th10; niecałkowite 1C, 2 lub porównywalne polio;
2. umiarkowana do lekkiej spastyczność dolnych kończyn z małym napędem; znaczna atetoza; znaczna do średniej hemiplegia;
3. mięśniowo-szkieletowe uszkodzenie; LA3; dysmelia trzech kończyn.

SB 5: 141-165 pkt
1. całkowita paraplegia Th11-L1; niecałkowite lub porównywalne polio;
2. umiarkowana diplegia z ostrą spastycznością kończyn dolnych oraz dobra funkcją tułowia i kończyn górnych; znaczna do umiarkowanej atetoza; umiarkowana hemiplegia;
3. obustronna amputacja uda kikuty krótsze niż ½;
4. dysmelia wszystkich kończyn z trochę mniejszym uszkodzeniem; karzeł przysadkowy z wysokością do 125 cm;
5. amputacja A9 powyżej stawu łokciowego i powyżej stawu kolanowego po tej samej stronie.

SB 6: 166-190 pkt
1. paraplegia L2-L3 i polio. Brak napędu kończyn dolnych, ale prosta pozycja w wodzie i umiarkowane odepchnięcie;
2. diplegia z nieznaczną spastycznością kończyn górnych i tułowia, umiarkowanie zaatakowane kończyny dolne z możliwością utrzymania ich prosto i odepchnięcia umiarkowana do lekkiej hemiplegia; umiarkowana atetoza;
3. obustronna amputacja uda, kikuty dłuższe niż ½;
4. dysmelia ze skróconymi kończynami górnymi i jedną krótszą kończyna dolną; dysmelia ze skróconymi kończynami górnymi i dodatkowa dysfunkcją kończyn dolnych.

SB 7: 191-215 pkt
1. paraplegia L4 i polio, umiarkowany napęd kończyn dolnych, skok startowy i odepchnięcie możliwe;
2. nieznaczna diplegia z dobrymi kończynami górnymi i tułowiem oraz lekko zaatakowanymi kończynami dolnymi; nieznaczna hemiplegia; umiarkowana do lekkiej atetoza z dostateczną kontrola tułowia, słaby skok i  odepchniecie;
3. obustronna amputacja kończyn górnych powyżej stawu łokciowego; obustronna amputacja poniżej stawu kolanowego, kikuty krótsze niż ½; amputacja powyżej stawu łokciowego i powyżej stawu kolanowego z przeciwnej strony;
4. osteogenesis imperfekta z minimalną do umiarkowanej dysfunkcji kończyn górnych i umiarkowaną dysfunkcją kończyn dolnych; pojedyncza amputacja powyżej stawu łokciowego z umiarkowana dysfunkcją w przeciwnej kończynie dolnej.

SB 8: 216-240 pkt
1. paraplegia L5; polio z jedną niefunkcjonalną kończyną dolną;
2. minimalna hemiplegia; nieznaczna atetoza; umiarkowana spastyczność w jednej kończynie;
3. obustronna amputacja poniżej stawu łokciowego; pojedyncza amputacja powyżej stawu łokciowego lub porównywalne porażenie splotu barkowego; obustronna amputacja poniżej stawu kolanowego, kikuty dłuższe, niż ½; pojedyncza amputacja poniżej stawu kolanowego; 
4. pojedyncza amputacja powyżej stawu kolanowego, kikut mniejszy, niż ¼ bliższa; pojedyncza amputacja poniżej stawu łokciowego, kikut mniejszy, niż ¼ bliższa.

SB 9: 241-275 pkt
1. polio porównywalne z opisem w pkt.4, kl. SB8;
2. sztywność stawu biodrowego połączona z dodatkowymi dysfunkcjami kończyny górnej; zesztywnienie obu stawów skokowych połączone z minimalnym osłabieniem kończyn dolnych;
3. nieznaczne ogólne funkcjonalne uszkodzenie;
4. pojedyncza amputacja poniżej stawu łokciowego, kikut dłuższy, niż ¼ bliższa; pojedyncza amputacja poniżej stawu kolanowego, kikut dłuższy, niż ¼ bliższa; amputacja stopy w stosunku do powierzchni mniejszej, niż ½; amputacja ręki, mniejsza, niż 2/5;
5. dystalne porażenie lub niedowład;
6. niecałkowite porażenie typu Erba; choroba Pertesa;
7. znikoma spastyczność.

Na podstawie przytoczonych powyżej kryteriów zawodnicy są klasyfikowani. W osobnym artykule przytoczymy zasady porównywania wyników sportowych pomiędzy zawodnikami o różnym stopniu upośledzenia.