Ró¿nice pomiêdzy p³ywaniem osób niepe³nosprawnych a p³ywaniem os. sprawnych w przepisach p³ywania
Obecnie obowi±zuj±ce przepisy p³ywania osób niepe³nosprawnych, czyli regulamin IPC, opieraj± siê na przepisach FINA 2005-2009. Przyczyn± ró¿nic pomiêdzy tymi dwoma regulaminami s± ograniczone mo¿liwo¶ci funkcjonalne p³ywaków niepe³nosprawnych. Omówione zostan± tylko ró¿nice w przepisach dotycz±cych stylów, pominiête za¶ kwestie formalne jak sk³ady sêdziowskie, procedury automatycznego pomiaru czasu, rozstawienie wy¶cigów eliminacyjnych i fina³owych. Na wstêpie nale¿y zaznaczyæ, ¿e zawodnicy niepe³nosprawni startuj± bez protez (nie dotyczy narz±du wzroku) i ¿adnych ¶rodków zwiêkszaj±cych ich mo¿liwo¶ci funkcjonalne.
Przepisy bardzo dok³adnie okre¶laj± sposób, w jaki zawodnik ma wystartowaæ do swojego wy¶cigu. Rozdzia³ dotycz±cy startu w przepisach FINA zawiera siê w czterech punktach, IPC definiuje start a¿ w dziewiêtnastu. Oznacza to, ¿e do czterech punktów regulaminu FINA dodano kolejne piêtna¶cie precyzuj±ce sytuacje, w których zawodnik niepe³nosprawny nie mo¿e wype³niæ tych przepisów.
Zgodnie z regulaminem IPC start mo¿e odbywaæ siê (w konkurencjach indywidualnych stylu dowolnego, klasycznego, motylkowego i zmiennego) w nastêpuj±cy sposób: ze s³upka, ze s³upka z asekuracj±, ze s³upka z pozycji siedz±cej, z murku obok s³upka, z wody trzymaj±c siê uchwytów startowych, gdy zawodnik startuj±cy z wody nie jest w stanie sam trzymaæ uchwytów ma prawo skorzystaæ z asysty, aby jaka¶ czê¶æ jego cia³a dotyka³a ¶ciany do chwili sygna³u startowego – personel pomocniczy nie ma prawa nadawaæ prêdko¶ci zawodnikowi w momencie startu, gdy¿ bêdzie to traktowane jak falstart. Start do konkurencji indywidualnej w stylu grzbietowym oraz do biegów sztafetowych stylem zmiennym odbywa siê z wody jak w przepisach FINA, dopuszczaj±c asystê dla zawodników, którzy nie s± w stanie utrzymaæ sami pozycji startowej (tylko w klasach 1-3)*. Przepisy okre¶laj±ce postêpowanie przy falstarcie s± takie same, z rozszerzeniem w IPC, ¿e podczas startu zawodników S11 na p³ywalni obowi±zuje cisza dopóki zawodnicy nie min± linii falstartowej. Przepisy FINA i IPC precyzuj±ce styl dowolny jako konkurencjê nie ró¿ni± siê. Ró¿nice pojawiaj± siê w stylu grzbietowym. IPC przyjmuj±c zapisy FINA dodaje**: zawodnicy nie mog±cy korzystaæ z uchwytów startowych mog± dotykaæ tylko ¶ciany,dozwolona jest pomoc personelu pomocniczego w przyjêciu i utrzymaniu pozycji startowej.
W stylach symetrycznych – klasycznym i motylkowym – zgodnie z przepisami FINA podczas nawrotu obie d³onie zawodnika musz± dotkn±æ ¶ciany w jednej linii na, nad lub pod powierzchni± wody. IPC wprowadza rozszerzenia dotycz±ce sytuacji, kiedy zawodnik nie mo¿e post±piæ zgodnie z tym zapisem: – po starcie i ka¿dym nawrocie zawodnik nie mog±cy odepchn±æ siê nog±/nogami od ¶ciany, mo¿e wykonaæ jeden asymetryczny cykl ruchów w celu przyjêcia pozycji na brzuchu, – zawodnik z nie w pe³ni sprawn± jedn± nog±/stop± lub obiema musi wykazywaæ przynajmniej chêæ ruchów symetrycznych w jednej p³aszczy¼nie, – zawodnik nie mog±cy u¿ywaæ obu nóg/stóp nie musi odchylaæ na zewn±trz stopy niesprawnej przy wyrzucie nóg do ty³u,funkcjonalnie niesprawna noga mo¿e zwisaæ swobodnie lub byæ ci±gniêta za zawodnikiem, – zawodnik z nierówn± d³ugo¶ci± ramion przy ka¿dym nawrocie musi dotkn±æ ¶ciany p³ywalni tylko d³u¿szym ramieniem, ale obie koñczyny górne musz± byæ wyci±gniête do przodu przy nawrotach i koñczeniu biegu, barki musz± pozostawaæ w p³aszczy¼nie poziomej do chwili dotkniêcia ¶ciany, – zawodnik maj±cy koñczyny górne zbyt krótkie, aby wyci±gn±æ je nad g³owê, musi dotykaæ ¶ciany przy nawrotach i koñczeniu biegu dowoln± inn± górn± czê¶ci± cia³a, – zawodnik u¿ywaj±cy jednego lub obu ramion, ale z ograniczon± ruchomo¶ci± barku lub ³okcia, musi dotkn±æ ¶ciany tylko jednym ramieniem przy ka¿dym nawrocie i koñczeniu biegu, w przypadku upo¶ledzenia funkcjonalnego jednego ramienia, ruch drugim bêdzie uznany za pe³ny cykl ruchowy, gdy zawodnik nie ma ca³kowicie lub czê¶ciowo obu koñczyn dolnych lub górnych lub ich czê¶ci, to przepisowy ruch pozosta³ych czê¶ci koñczyn bêdzie siê liczy³ jako jeden pe³ny cykl ruchów stylu klasycznego/motylkowego.
W stylu zmiennym pojawia siê tylko jeden dodatkowy punkt w regulaminie, który dopuszcza konkurencjê 150 metrów tym stylem, w której zawodnik p³ynie tylko trzema stylami w nastêpuj±cej kolejno¶ci: grzbietowy, klasyczny i dowolny*.
ANNA ¯UROWSKA, WOJCIECH SEIDEL AWF Wroc³aw, WZSN „Start” Wroc³aw
,